De geschiedenis van wat nu De Bron heet, gaat al heel ver terug. Toen verschillende natuurliefhebbers de natuur in hun streek zagen achteruit gaan en geen gehoor kregen ‘in Brussel’, grepen ze zelf in. Mét resultaat!
In den beginne
De Westhoek lag destijds heel ver van Brussel. Alhoewel de afstand in kilometer ondertussen niet is gewijzigd, is de fysieke afstand dankzij de digitale communicatie verwaarloosbaar geworden.
Toen van internet en draadloze verbindingen nog geen sprake was, was het voor veel Westhoekers wel best moeilijk om hun stem te laten horen in “Brussel”. Ook voor leden van organisaties waarvan het secretariaat in Brussel was gevestigd. Zo verging het de natuurbeschermers in het West-Vlaamse Heuvelland. Zij zagen met lede ogen hoe de meest kwetsbare natuurparels, de bronbosjes op de heuvelflanken, verdwenen. Ondanks de recreatieve waarde van dit unieke landschap lieten het gemeente- en provinciebestuur maar begaan. Ook hun eigen organisatie, de Belgische Vogel- en Natuurreservaten (nu Natuurpunt) bleef in eerste instantie doof voor hun noodkreet.
De koppen samen gestoken
Maar dat was buiten de koppigheid van de groene Westhoekers gerekend. In een bruin café op het dorpsplein in Kemmel kwamen zij in 1989 samen om het heft in eigen handen te nemen. Ze besloten een eigen organisatie op te richten om fondsen te verzamelen en de meest kwetsbare natuurgebieden in het West-Vlaamse Heuvelland aan te kopen. Het Natuurfonds Westland vzw werd geboren en met het Brandersbos op de flanken van de Sulferberg werd in 1990 het eerste natuurgebied aangekocht.
Stand Natuurfonds Westland, jaarbeurs Ieper, 1990
Langzaam maar zeker groeien
Het Natuurfonds Westland groeide tot een regionale natuurvereniging voor de regio Poperinge-Ieper-Heuvelland-Wervik waarbij ook Velt, Jeugdbond voor Natuurstudie en Milieubescherming (JNM) en Stichting Marguerite Yourcenar aansloten.
De aankoop van het Brandersbos zorgde voor een enorme dynamiek in de regio. Het Brandersbos maakt ondertussen deel uit van het natuurgebied van de Sulferberg 19 hectare. Samen met de Broekelzen, de Scherpenberg en de Hellebeek is het verenigd in het erkend natuurreservaat Bronnen van het Heuvelland van ongeveer 60ha groot. Dit natuurreservaat behoort tot de allermooiste bronbeekreservaten van Vlaanderen.
De Bron vzw
In 2006 sloot Natuurpunt IJzervallei aan bij Het Natuurfonds Westland dat werd omgevormd tot de regionale natuurorganisatie onder de naam van het tijdschrift: De Bron vzw. De Bron werd erkend als regionale natuurorganisatie en kon meteen ook een professionele medewerker aanwerven.
Natuurpunt De Bron vzw
In 2011 werd De Bron vzw omgevormd tot Natuurpunt de Bron vzw en werd op die manier een volwaardige regionale natuurvereniging tussen IJzer en Leie.
Verdere uitbreiding
In 2020 sloot ook Natuurpunt Westkust zich aan bij De Bron en is het werkingsgebied uitgebreid tot aan de zee. Zo werd De Bron een beweging met een sterke streekidentiteit: het werkingsgebied omvat de hele Westhoek. De Bron is actief in een uniek gebied met een enorme landschappelijke en natuurlijke verscheidenheid: zee, strand, duinen, slikken en schorren, polders, riviervalleien, heuvels en bronbossen. Het werkingsgebied omvat het volledige stroomgebied van de IJzer aan Belgische zijde tot aan de monding in Nieuwpoort. Van boshyacint en geelgors over otter naar zeehond!
Mooie resultaten
De voorbije 30 jaar heeft De Bron mooie resultaten geboekt. Meer dan 3.600 gezinnen in onze regio zijn lid van de Bron, we beheren meer dan 600ha natuur en die natuur wordt steeds beter. Onze inspanningen inzake inrichting en beheer leveren resultaat. Kamsalamanders, geelgorzen, lepelaars, dotterbloemen en orchideeën vormen het bewijs. De Bron is een tijdschrift dat velen benijden. Natuurpunt De Bron vzw beschikt over een enthousiaste ploeg vrijwilligers aangevuurd door een gedreven professionele medewerker. Er zijn diverse werkgroepen ontstaan, van zoogdier tot paddenstoel. En… steeds meer mensen komen kijken en wandelen om van de natuur te genieten.
Natuurpunt de Bron vzw heeft voorbije 30 jaar ook binnen het gemeentelijk, provinciaal en Vlaams natuurbeleid één en ander in beweging kunnen brengen. Voor veel realisaties hebben vrijwilligers destijds ideeën geleverd, acties gevoerd…. Zie wat het Agentschap voor Bos en Natuur realiseert in de bosgordel rond Poperinge-Vleteren en in de IJzer- en Handzamevallei; de provincie in, op en rond de Palingbeek en de Kemmelberg. Zie wat het Regionaal landschap Westhoek tot stand heeft gebracht.
De meest kwetsbare natuurgebieden zijn afgebakend en hebben een degelijk beschermd statuut. Als de Westhoek straks ook erkend wordt als Landschapspark zal voor velen een levensdroom in vervulling gaan.
Guido Vandenbroucke